21 Mayıs 1947 tarihinde Avusturya'nın Bregenz şehrinde dünyaya geldi. İlber Ortaylı aslen Kırım Tatarıdır.
2 yaşındayken ailesiyle birlikte Türkiye'ye göç etti. İlk ve orta öğrenimini İstanbul Avusturya Lisesi'nde tamamladı. 1965 yılında Ankara Atatürk Lisesi'nden mezun oldu.
Lisans eğitimini Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Tarih bölümünde 1970 yılında tamamladı. Burada Şerif Mardin, Halil İnalcık, Mümtaz Soysal, Seha Meray, İlhan Tekeli, Mübeccel Kıray'ın öğrencisi oldu. Ayrıca sınıf arkadaşları arasında Zafer Toprak, Mehmet Ali Kılıçbay, Ümit Arslan da vardı.
Viyana Üniversitesi'nde Slav ve Doğu Avrupa dilleri hakkında öğrenim gördü. Yüksek lisans çalışmasını Chicago Üniversitesinde Halil İnalcık ile yaptı. 'Tanzimat Sonrası Mahalli İdareler' başlıklı tezi ile Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi'nde 1974 yılında doktor, 'Osmanlı İmparatorluğu'nda Alman Nüfuzu' adlı çalışmasıyla 1979 yılında aynı fakültede doçent oldu.
OXFORD'DA KONFERANSLAR VERDİ
1982 yılında üniversitelere uygulanan siyasi yaptırımlara tepki olarak görevinden istifa etti. Bu dönemde Viyana, Berlin, Paris, Princeton, Moskova, Roma, Münih, Strasbourg, Yanya, Sofya, Kiel, Cambridge, Oxford ve Tunus'ta dersler, seminerler ve konferanslar verdi.
1989'da Türkiye'ye dönerek profesör oldu ve 1989-2002 yılları arasında Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi İdare Tarihi Anabilim Dalı başkanlığı yaptı.
2002 yılında Galatasaray Üniversitesi'ne, iki yıl sonra ise Bilkent Üniversitesi'ne konuk öğretim üyesi olarak geçti. Galatasaray Üniversitesi Hukuk Fakültesi ve MEF Üniversitesi Hukuk Fakültesi'nde Türk Hukuk Tarihi dersleri verdi. Ayrıca Galatasaray Üniversitesi senatosu üyeliği yaptı.
BAKANLIK DANIŞMANLIĞI YAPTI
2005 yılında Topkapı Sarayı Müzesi Müdürü oldu. Yedi yıl bu görevde kalan İlber Ortaylı, 2012 yılında yaş haddinden emekli oldu ve görevi Ayasofya Müzesi Müdürü Haluk Dursun'a devretti.
Uluslararası Osmanlı Etütleri Komitesi yönetim kurulu üyesi ve Avrupa İranoloji Cemiyeti ve Avusturya-Türk Bilimler Forumu üyeliği yaptı. 2018 yılında Kültür ve Turizm Bakanlığı danışmanı oldu.
Tarih Vakfı ve Afet İnan ailesinin işbirliğiyle iki yılda bir verilen Afet İnan Tarih Araştırmaları Ödülü'nün 2004 yılındaki sahipleri, İlber Ortaylı'nın da içinde bulunduğu jüri tarafından belirlendi. Milli Saraylar Daire Başkanlığı'nın Dolmabahçe Sarayı'nda düzenlediği 'Vefatının 150. Yılında I. Abdülmecit ve Dönemi' başlıklı uluslararası sempozyumun açılış ve kapanış oturumlarına katıldı.
İLBER ORTAYLI KAÇ DİL BİLİYOR?
İlber Ortaylı ileri seviyede Almanca, Rusça, İngilizce, Fransızca, İtalyanca, Farsça ve iyi seviyede Latince konuşabiliyor. Katıldığı bir televizyon programında bilgisayar kullanmadığını, başkalarının yanlış bilgilerle biyografisini yazdığını ve bundan büyük rahatsızlık duyduğunu dile getiren ünlü tarihçi, orta seviyede Sırpça, Hırvatça, Boşnakça bildiği iddialarını yalanladı.
BİRÇOK ÖDÜLE LAYIK GÖRÜLDÜ
İlber Ortaylı, 'Osmanlı Tarihinde Aile' isimli eserinin yanı sıra, tarih alanında 1970'li yılların başlarından itibaren yaptığı çalışmaları, yayınladığı makale ve kitapları, tarih biliminin yaygınlaştırılması çabaları, tarihi her yaştan Türk insanına sevdirme konusundaki faaliyetleri, yurt dışındaki bilimsel etkinlikleri ve Türk tarihçiliğinin uluslararası alanda önemli bir ismi olması da göz önüne alınarak tarih dalında 2001 Aydın Doğan Ödülü'ne layık bulundu.
2006 yılında İtalya'da Lazio bölge yönetiminin başlattığı ve her yıl devam etmesi öngörülen Akdeniz Festivali'nde, toplumsal ve kültürel tarih alanındaki 'Avrupa ile Akdeniz Arasında Lazio' ödülü İlber Ortaylı'ya verildi.
2007 yılında Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin imzasıyla Rusya tarafından Rus dilini ve kültürel mirasını yayan, ülkelerin ve halkların birbirlerine yaklaşmasını sağlayan kişilere verilen Puşkin Madalyası'na Türkiye'den İlber Ortaylı layık görüldü.
BİRÇOK ÖDÜLE LAYIK GÖRÜLDÜ
İlber Ortaylı, 'Osmanlı Tarihinde Aile' isimli eserinin yanı sıra, tarih alanında 1970'li yılların başlarından itibaren yaptığı çalışmaları, yayınladığı makale ve kitapları, tarih biliminin yaygınlaştırılması çabaları, tarihi her yaştan Türk insanına sevdirme konusundaki faaliyetleri, yurt dışındaki bilimsel etkinlikleri ve Türk tarihçiliğinin uluslararası alanda önemli bir ismi olması da göz önüne alınarak tarih dalında 2001 Aydın Doğan Ödülü'ne layık bulundu.
2006 yılında İtalya'da Lazio bölge yönetiminin başlattığı ve her yıl devam etmesi öngörülen Akdeniz Festivali'nde, toplumsal ve kültürel tarih alanındaki 'Avrupa ile Akdeniz Arasında Lazio' ödülü İlber Ortaylı'ya verildi.
2007 yılında Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin imzasıyla Rusya tarafından Rus dilini ve kültürel mirasını yayan, ülkelerin ve halkların birbirlerine yaklaşmasını sağlayan kişilere verilen Puşkin Madalyası'na Türkiye'den İlber Ortaylı layık görüldü.
