Değişen ekonomik konjonktür etkisi ile insanlar mevcut paralarını kendileri için daha kıymetli hale getirebilmek amacıyla son dönemde değer kazanan kripto ( dijital ) para uygulamalarını kullanmaya başladı . 40 üzerinde şuanda kripto para oynanabilecek uygulama olduğu ve kullanıcı sayısının 5 milyonu geçtiği en önemlisi ise son 1 yılda işlem hacmini 10 a katlığı görülmüştür .
Peki Kumar Mı Oynuyoruz ?
Ancak süreç incelendiğinde taşımış olduğu yoğun risk faktörleri sebebiyle kişiler üzerinde yoğun anksiyete , depresyon , çeşitli uyku bozuklukları gibi bir çok psikolojik problemi de beraberinde getirmektedir . Tabi kişiler gerek hayat kalitelerini artırmak gerekse bir çok yaşamsal önceliklerini daha rahat yerine getirebilmek amacıyla tüm bu problemleri göze alabiliyor. Ancak bu süreci farkındalık seviyesini yükselterek devam ettirmek en sağlıklı çözüm olacaktır .
Peki Başa çıkmak için ne yapmalıyız ?
Öncelikle maddi süreçlerde riski en aza indirecek yani kayıp noktasında bizim psikolojik ve yaşamsal kalitemizi etkilemeyecek riskler almak öncelikli olacaktır . Bununla beraber kaygı ile başa çıkma adına kendi adımıza formüller üretebilir durumda olmalıyız yani evde , iş yerinde , okulda , spor salonunda vb günlük rutinlerimizi gerçekleştirdiğimiz yerlerde sürekli takip halinde kalmak bir süre sonra kaygı seviyemizi de arttıracaktır . Zihinsel , bilişsel süreçlerimizin en büyük gıdası olan uykumuzdan bu anlamda tavizler vermemeli kaliteli uyku için metodlar keşfetmeliyiz .Sizi uyandıran ve uyutan şeyleri belirleyin ve hemen planlı bir şekilde uygulamaya başlayın . Akşam saatlerinde sizi rahatlatacak ve keyif verecek bir takım aktiviteler planlayın .Gece alkol,tütün ürünler , çay ve kahve gibi tüketimlerden uzak durun .Bu sayede kendimizi hem akşam saatleri aksiyete ( endişe ) sürecinden uzak tutarken hem de sağlıklı ve kaliteli bir uyku sayesinde sosyal hayatımızda daha mutlu olabiliriz .
PEKİ KRİPTO PARA KUMAR BAĞIMLILIĞI MI ?
Bağımlılık tanımı Yeşilay ‘ a göre kişinin kullandığı bir madde , alkol , nesne veya eylem üzerinde kontrolü kaybetmesidir. Kontrolsüzce gerçekleştirilen her eylem bağımlılık riski taşımaktadır. ( Ögel , 2018 ; Yeşilay Yayınları , 2018 ) Türkiye Bağımlılıkla Mücadele ( TBM ) Eğitim Programı’na göre ise bağımlılık kişinin kullandığı bir nesne veya yaptığı bir eylem üzerinde kontrolü kaybetmesi , davranış azlığında ise huzursuzluk , uykusuzluk ve öfke gibi yoksunluk belirtileri göstermesidir.
DSM V Tanı Ölçütler El Kitabında yer alan bağımlılık kriterleri ise ;
- Geçmişte başarısız bırakma girişimleri
- Olumsuz etkilere rağmen devam etme
- Kullanımın sürekli artış göstermesi
- Yoksunluk ( oynamayı durdurma , engelleme girişiminde öfke , huzursulukluk ve endişe yaşanması )
- Zamanının çoğunun süreç içinde geçirmesi durumu
- Tasarlanandan uzun süreli kullanım
- Kumar oynadığı için maddi kayıplar yaşama ve borç alma durumu
- Gizlemek için yalan söyleme
- Oynayıp kaybettikten sonra eşitlemek için başka bir zaman yeniden oynama
Yeşilay
BAĞIMLILIK DÖNGÜSÜ
PEKİ NASIL KURTULURUM !
Aslında bu kötü alışkanlık ( patolojik bağımlılık ) bir halk sağlığı sorunu olarak ele alındığında daha sağlıklı sonuçlar ve planlamalar da beraberinde gelecektir . Bu rahatsızlığın çözümü noktasında kişiye göre hazırlanan yöntemler ile başarılı sonuçlar alınması mümkündür . Ancak ilk olarak kişinin sürecin patolojik bir bağımlılık olduğunu kabul etmesi gerekmektedir.
Kaynakça :
- Amerikan Psikiyatri Birliği (2014). DSM-5 tanı ölçütleri başvuru el kitabı (Çev. E. Köroğlu). Ankara: Hekimler Yayın Birliği.
- World Health Organisation (2021). Addictive behaviours. [Link: https://www.who.int/health-topics/addictive-behaviours#tab=tab_2]
- DSM-5 Tanı Ölçütleri Başvuru El Kitabı
- 101 Soruda Bağımlılık (2019). [Link: 101 Soruda Bağımlılık | Yeşilay (yesilay.org.tr)]
- American Psychological Association (2021). Gambling disorder. [Link: https://dictionary.apa.org/gambling-disorder].
